Më 12 qershor 2025, India u përball me një nga tragjeditë më të rënda ajrore të viteve të fundit. Fluturimi AI171 i Air India, i nisur nga Ahmedabad drejt Londër Gatwick, u rrëzua pak sekonda pas ngritjes, duke goditur një zonë pranë kampusit të një kolegji mjekësor. Avioni, një Boeing 787-8 Dreamliner, kishte në bord 230 pasagjerë dhe 12 anëtarë ekuipazhi. Nga 242 personat që ndodheshin në aeroplan, vetëm një pasagjer mbijetoi.
Ngjarja tronditi jo vetëm Indinë, por edhe komunitetin ndërkombëtar, pasi mes udhëtarëve kishte shtetas indianë, britanikë dhe qytetarë të vendeve të tjera. Përplasja shkaktoi viktima edhe në tokë, duke e çuar bilancin e konfirmuar në 260 të vdekur. Për familjet e prekura, aksidenti u kthye në një plagë të gjatë, ndërsa për industrinë e aviacionit ngriti pyetje të vështira për sigurinë, mirëmbajtjen dhe hetimin e defekteve të mundshme në fazën më kritike të fluturimit.
Fluturimi që zgjati vetëm pak sekonda
AI171 u ngrit nga aeroporti i Ahmedabadit në mesditë, me destinacion kryeqytetin britanik. Sipas të dhënave të para të hetimit, avioni arriti të shkëputej nga pista, por menjëherë më pas humbi shtytjen e nevojshme për të vazhduar ngjitjen. Pamjet e regjistruara nga zona përreth treguan avionin duke fluturuar shumë ulët, përpara se të binte mbi ndërtesat pranë kompleksit mjekësor.
Përplasja ndodhi në një zonë të populluar, çka e bëri tragjedinë edhe më të rëndë. Zjarri që pasoi përhapjen e karburantit e vështirësoi ndërhyrjen e ekipeve të emergjencës dhe identifikimin e viktimave. Dhjetëra persona në tokë u plagosën, ndërsa ndërtesat e goditura pësuan dëme të mëdha.
I mbijetuari i vetëm
Një nga detajet më të pazakonta të aksidentit ishte mbijetesa e një pasagjeri. Ai ndodhej në rreshtin 11, pranë daljes së emergjencës, dhe arriti të dilte nga rrënojat pas përplasjes. Rasti u përshkrua gjerësisht si i jashtëzakonshëm, sepse forca e goditjes dhe zjarri i mëvonshëm lanë shumë pak mundësi shpëtimi për ata që ndodheshin në bord.
Mbijetesa e tij u kthye në një nga elementët më të ndjekur të ngjarjes, por nuk e zbehu përmasën e tragjedisë. Në avion udhëtonin familje, studentë, profesionistë dhe emigrantë që shkonin drejt Britanisë së Madhe. Për shumë komunitete indiane jashtë vendit, aksidenti u përjetua si humbje kolektive.
Çfarë tregoi hetimi paraprak
Hetimi fillestar u përqendrua te sekondat pas ngritjes. Raporti paraprak tregoi se çelësat e kontrollit të furnizimit me karburant të të dy motorëve kaluan nga pozicioni “RUN” në “CUTOFF” brenda një kohe shumë të shkurtër. Ky veprim ndërpret furnizimin me karburant dhe shkakton humbje të menjëhershme të fuqisë së motorëve.
Të dhënat nga kabina dhe regjistruesit e fluturimit treguan se pilotët u përballën me një situatë të papritur dhe shumë të shpejtë. Në komunikimet e fundit u raportua emergjencë, ndërsa aktivizimi i sistemit ndihmës të energjisë, i njohur si Ram Air Turbine, tregoi se avioni kishte humbur burime kryesore të fuqisë. Megjithatë, raporti paraprak nuk dha një përfundim të prerë mbi arsyen pse çelësat ndryshuan pozicion.
Kjo pikë mbetet thelbësore për hetimin. Ekspertët kanë theksuar se në një fazë kaq të hershme të fluturimit, humbja e shtytjes nga të dy motorët krijon një situatë pothuajse të pamundur për t’u korrigjuar, sidomos kur avioni ndodhet ende në lartësi të ulët.
Reagimi i autoriteteve dhe industrisë
Pas rrëzimit, autoritetet indiane nisën hetimin përmes strukturave përgjegjëse të sigurisë ajrore. Në proces u përfshinë edhe ekspertë ndërkombëtarë, përfshirë përfaqësues të prodhuesit të avionit dhe të motorëve. Regjistruesit e fluturimit u siguruan dhe u analizuan për të rindërtuar me saktësi sekuencën e ngjarjeve.
Air India kreu kontrolle shtesë në flotën e saj me avionë Boeing 787, ndërsa rregullatorët kërkuan vëmendje të shtuar ndaj sistemeve të sigurisë. Prodhuesi Boeing u vendos sërish nën vëzhgim publik, edhe pse hetimi paraprak nuk nxori menjëherë një rekomandim teknik për ndalimin e modelit apo për ndryshime urgjente në operim.
Një tragjedi me shumë pyetje të hapura
Një vit pas aksidentit, familjet e viktimave ende prisnin përgjigje përfundimtare. Raporti final pritet të përcaktojë më qartë nëse tragjedia lidhej me veprim njerëzor, problem teknik, procedurë operative apo një kombinim faktorësh. Deri atëherë, çdo përfundim i prerë do të ishte i parakohshëm.
Aksidenti i AI171 mbetet një kujtesë e dhimbshme për brishtësinë e sigurisë ajrore, edhe në një epokë teknologjie të avancuar. Ai tregoi se transparenca, mirëmbajtja, trajnimi i ekuipazheve dhe hetimet e plota janë thelbësore për të parandaluar tragjedi të ngjashme. Për Indinë dhe për aviacionin global, kjo ngjarje do të mbetet për shumë kohë një pikë referimi e hidhur.