Si do të ndryshojë popullsia e botës deri në vitin 2080

  • Facebook
  • X
  • X

Popullsia e botës nuk pritet të rritet pafundësisht. Projeksionet më të fundit tregojnë se numri i banorëve do të vazhdojë të shtohet për disa dekada, por me ritëm gjithnjë e më të ngadalshëm. Nga rreth 8,2 miliardë njerëz në vitin 2024, planeti mund t’u afrohet 10,3 miliardëve në mesin e viteve 2080. Pas këtij kulmi, parashikohet një rënie e lehtë. Kjo do të thotë se ndryshimi më i madh nuk do të jetë vetëm sa njerëz jetojnë në Tokë, por ku jetojnë, sa vjeç janë dhe sa fëmijë lindin.

Rritja globale do të humbasë shpejtësinë

Gjatë shekullit XX, përmirësimi i mjekësisë, ushqyerjes dhe higjienës uli vdekshmërinë dhe zgjati jetën. Popullsia u rrit me ritme të papara. Deri në vitin 2080, ky mekanizëm do të vazhdojë të ndikojë, por rënia e lindshmërisë do ta frenojë zgjerimin.

Në shumë vende, familjet kanë më pak fëmijë se më parë. Arsimi më i gjatë, urbanizimi, kostot e banimit, hyrja e grave në tregun e punës dhe shtyrja e martesës ose e lindjes së parë po ndryshojnë vendimet familjare. Norma globale e fertilitetit pritet të zbresë rreth nivelit të zëvendësimit nga mesi i shekullit dhe më poshtë gjatë dekadave pasuese.

Megjithatë, numri i banorëve do të vazhdojë të rritet për shkak të vrullit demografik. Brezat e mëdhenj të lindur në dekadat e fundit po hyjnë në moshën riprodhuese, ndaj edhe familjet më të vogla mund të prodhojnë një numër të lartë lindjesh në total.

Disa vende do të tkurren, të tjera do të zgjerohen

Harta demografike do të bëhet gjithnjë e më e pabarabartë. Dhjetëra shtete e kanë arritur tashmë numrin maksimal të banorëve, ndërsa të tjera pritet ta arrijnë deri në mesin e shekullit. Në këto vende, rënia e lindjeve dhe plakja do të sjellin tkurrje të popullsisë, veçanërisht në pjesë të Evropës dhe Azisë Lindore.

Në anën tjetër, shumë shtete të Afrikës Subsahariane do të vazhdojnë të rriten me shpejtësi. Rajoni mund të arrijë rreth 2,2 miliardë banorë në vitin 2054 dhe të vazhdojë zgjerimin edhe pas kësaj date. India, Nigeria, Pakistani dhe disa vende të tjera do të kenë peshë më të madhe në përbërjen e popullsisë botërore.

Kjo zhvendosje do të ndikojë te tregjet e punës, konsumi, arsimi dhe politika ndërkombëtare. Vendet me popullsi të re mund të përfitojnë nga një fuqi e madhe punëtore, por vetëm nëse krijojnë vende pune, shkolla, banesa dhe shërbime shëndetësore.

Bota e vitit 2080 do të jetë shumë më e moshuar

Plakja pritet të jetë një nga transformimet më të mëdha. Në fund të viteve 2070, numri i personave mbi 65 vjeç mund të arrijë rreth 2,2 miliardë dhe të kalojë për herë të parë numrin e fëmijëve nën 18 vjeç.

Jetëgjatësia po rritet, ndërsa brezat me pak lindje po zvogëlojnë bazën e piramidës së moshave. Kjo do të shtojë kërkesën për kujdes afatgjatë, mjekësi geriatrike dhe pensione. Njëkohësisht, vendet do të përballen me më pak punonjës për çdo pensionist.

Mosha e daljes në pension mund të rishikohet, ndërsa automatizimi dhe teknologjia do të përdoren për të ruajtur prodhimin. Shoqëritë do të duhet të krijojnë kushte që njerëzit të punojnë më gjatë, por pa e kthyer jetëgjatësinë në barrë ekonomike.

Migracioni do të mbajë në këmbë disa ekonomi

Për vendet me lindshmëri të ulët, emigracioni mund të bëhet burimi kryesor i rritjes ose mënyra më e rëndësishme për të ngadalësuar tkurrjen. Shtete të zhvilluara me mungesë punonjësish do të konkurrojnë për profesionistë, të rinj dhe kujdestarë.

Lëvizjet nuk do të nxiten vetëm nga pagat. Konfliktet, ndryshimet klimatike, mungesa e ujit dhe fatkeqësitë mund të shtojnë zhvendosjet. Integrimi, arsimi dhe njohja e kualifikimeve do të përcaktojnë nëse migracioni shndërrohet në përfitim apo tension social.

Qytetet do të mbajnë peshën kryesore

Pjesa më e madhe e rritjes do të përqendrohet në zona urbane. Afër vitit 2050, pothuajse shtatë në dhjetë banorë pritet të jetojnë në qytete. Deri në vitin 2080, metropolet e Afrikës dhe Azisë mund të jenë shumë më të mëdha se sot.

Kjo do të kërkojë transport publik, banesa të përballueshme, sisteme uji, energji dhe mbrojtje nga temperaturat ekstreme. Pa planifikim, zgjerimi urban mund të prodhojë lagje informale dhe pabarazi. Me investime të zgjuara, ai mund të krijojë qendra të reja ekonomike dhe kulturore.

Deri në vitin 2080, bota nuk do të jetë thjesht më e populluar. Ajo do të jetë më e moshuar, më urbane dhe më e ndarë mes vendeve që tkurren dhe atyre që rriten. E ardhmja demografike nuk është fat i pandryshueshëm; ajo varet nga politikat për familjen, migracionin, shëndetin, arsimin dhe punësimin.

Ndalohet rreptësisht ripublikimi i këtij artikulli, në përputhje me nenin 80 të Ligjit nr. 35/2016 për të Drejtën e Autorit.