Produktet e pastrimit ndihmojnë në kontrollin e papastërtive dhe mikrobeve, por përdorimi i gabuar mund ta kthejë një punë të zakonshme shtëpie në rrezik për rrugët e frymëmarrjes. Avujt, spërkatjet dhe gazrat që krijohen nga përzierja e kimikateve mund të irritojnë hundën, fytin dhe mushkëritë. Pasojat varen nga përbërja e produktit, përqendrimi, kohëzgjatja e ekspozimit dhe ajrosja e ambientit.
Avujt që irritojnë rrugët e frymëmarrjes
Zbardhuesit me klor, amoniaku, solucionet kundër yndyrës, pastruesit e furrës dhe disa dezinfektues përmbajnë substanca që mund të jenë irrituese. Kur përdoren në një banjë të vogël ose dhomë me dritare të mbyllura, përqendrimi i avujve në ajër mund të rritet shpejt.
Shenjat e para zakonisht përfshijnë djegie të syve, kruarje në fyt, rrjedhje hundësh, kollë, dhimbje koke ose marramendje. Te disa persona shfaqen shtrëngim në kraharor, fishkëllimë gjatë frymëmarrjes dhe ndjesi mungese ajri. Era e fortë nuk është tregues i sigurt i nivelit të rrezikut, ndaj mungesa e një arome të rëndë nuk garanton se ajri është i pastër.
Spërkatësit e çojnë produktin më afër mushkërive
Solucionet në formë spreji shpërndajnë pika shumë të imëta, të cilat mund të thithen gjatë aplikimit. Rreziku rritet kur produkti hidhet në lartësinë e fytyrës, përdoret në sasi të mëdha ose spërkatet vazhdimisht mbi sipërfaqe të gjera.
Kur është e mundur, lëngu mund të vendoset fillimisht mbi një leckë dhe jo të përhapet drejtpërdrejt në ajër. Produktet pa aromë të fortë ose me përbërje më të thjeshtë mund të jenë më të tolerueshme, por etiketa duhet lexuar gjithmonë. Emërtimet “natyral”, “i gjelbër” ose “ekologjik” nuk nënkuptojnë automatikisht se një përzierje është e padëmshme për mushkëritë.
Përzierjet që mund të prodhojnë gazra toksikë
Gabimi më i rrezikshëm është kombinimi i dy pastruesve. Zbardhuesi me bazë hipokloriti nuk duhet përzier me amoniak, sepse mund të çlirohen kloramina që irritojnë fort sistemin e frymëmarrjes. Përzierja e tij me uthull, pastrues tualeti ose produkte të tjera acide mund të prodhojë gaz klori.
Ekspozimi mund të shkaktojë kollë të menjëhershme, djegie të syve, dhimbje gjoksi dhe vështirësi në frymëmarrje. Në raste të rënda, inflamacioni dhe grumbullimi i lëngut në mushkëri mund të shfaqen edhe pas një vonese. Nuk duhet provuar neutralizimi i përzierjes me një kimikat tjetër, pasi kjo mund ta përkeqësojë reaksionin.
Ekspozimi i përsëritur dhe astma profesionale
Pastruesit profesionistë, punonjësit e shëndetësisë, hotelerisë dhe personat që dezinfektojnë shpesh mund të kenë kontakt të përsëritur me irritues. Disa përbërës janë lidhur me përkeqësimin e astmës ekzistuese dhe, në rrethana të caktuara, me shfaqjen e astmës së lidhur me punën.
Një sinjal i rëndësishëm është kur kolla, fishkëllima ose gulçimi përkeqësohen gjatë turnit dhe lehtësohen në ditët e pushimit. Simptomat mund të fillojnë menjëherë, por ndonjëherë shfaqen pas muajsh ose vitesh ekspozimi. Në këto raste nevojitet vlerësim mjekësor dhe rishikim i mënyrës së punës.
Cilët persona duhet të tregojnë më shumë kujdes
Njerëzit me astmë, sëmundje pulmonare obstruktive kronike ose ndjeshmëri ndaj aromave mund të reagojnë ndaj sasive më të vogla. Kujdes i shtuar kërkohet edhe në shtëpitë ku jetojnë fëmijë, të moshuar ose persona me probleme të frymëmarrjes.
Ata nuk duhet të qëndrojnë në dhomë gjatë përdorimit të produkteve të forta. Edhe kafshët shtëpiake duhen larguar derisa sipërfaqet të jenë tharë dhe ambienti të jetë ajrosur, sepse avujt grumbullohen më lehtë pranë dyshemesë.
Si të pastrohet pa rënduar ajrin
Shumë sipërfaqe nuk kanë nevojë për dezinfektim të vazhdueshëm. Uji dhe një detergjent i butë mund të mjaftojnë për pastrimin e zakonshëm. Kur nevojitet dezinfektues, ai duhet përdorur sipas etiketës, në hollimin e përcaktuar dhe vetëm për kohën e kërkuar.
Dritaret dhe dyert hapen para fillimit, ndërsa ventilatori ndizet kur nxjerr ajrin jashtë. Produktet mbahen në ambalazhin origjinal dhe nuk hidhen në shishe pijesh. Dorezat mbrojnë lëkurën, por maskat e zakonshme prej cope ose ato kirurgjikale nuk filtrojnë gazrat kimikë. Në vendet e punës, kontrolli i ekspozimit dhe pajisjet mbrojtëse duhet të përcaktohen sipas rrezikut konkret.
Çfarë duhet bërë pas thithjes së avujve
Nëse shfaqet irritim, personi duhet të largohet menjëherë nga ambienti dhe të dalë në ajër të pastër pa u futur sërish për të marrë sende. Dhoma duhet ajrosur nga një pozicion i sigurt. Vështirësia e fortë në frymëmarrje, dhimbja e gjoksit, konfuzioni, buzët e mavijosura ose kolla që nuk qetësohet kërkojnë ndihmë urgjente.
Edhe simptomat që duken të lehta duhen monitoruar, sepse disa dëmtime nga gazrat irritues mund të përparojnë me vonesë. Përdorimi i kujdesshëm, ajrosja dhe moskombinimi i produkteve janë mënyrat më të thjeshta për të mbrojtur mushkëritë pa hequr dorë nga higjiena.