Përbërësit
Për 4 persona duhen 2 domate të mëdha, 1 kastravec, 1 spec i kuq, 1 spec jeshil, 1 qepë e kuqe e vogël, 120 gramë djathë i bardhë ose feta, 80 gramë ullinj të zinj ose jeshilë, 2 lugë gjelle vaj ulliri, 1 lugë gjelle lëng limoni, 1 lugë çaji uthull molle ose uthull rrushi, pak rigon të thatë, majdanoz të freskët, kripë dhe piper të zi.
Sipas dëshirës mund të shtohen edhe disa gjethe rukole, pak misër i zier, qiqra të ziera ose copa avokadoje. Nëse sallata do të shërbehet si vakt më vete, qiqrat e bëjnë më të plotë dhe më të ngopshme. Për një version më të lehtë, mjaftojnë perimet, djathi, ullinjtë dhe salca me vaj ulliri.
Përgatitja e perimeve
Lani mirë domatet, kastravecin dhe specat. Domatet pritini në copa mesatare, jo shumë të vogla, që të mos lëshojnë shumë lëng. Kastravecin mund ta qëroni pjesërisht ose ta lini me lëkurë, nëse është i freskët dhe i butë. Priteni në gjysmërrathë ose kubikë, sipas mënyrës së servirjes.
Specat pastrojini nga farat dhe pritini në shirita të hollë. Qepën e kuqe priteni sa më imët ose në rrathë të hollë. Nëse shija e saj ju duket shumë e fortë, vendoseni për 5 minuta në ujë të ftohtë me pak uthull, pastaj kullojeni mirë. Kjo e zbut aromën dhe e bën më të përshtatshme për sallatë.
Ullinjtë mund të përdoren të plotë ose të prerë në gjysmë. Nëse kanë shumë kripë, shpëlajini lehtë dhe kullojini para përdorimit. Djathin thërrmojeni me dorë ose priteni në kubikë të vegjël. Mos e shtoni shumë herët në tas, që të mos shpërbëhet gjatë përzierjes.
Përgatitja e salcës
Në një tas të vogël përzieni vajin e ullirit, lëngun e limonit, uthullën, rigonin, pak kripë dhe piper të zi. Rrihini me pirun derisa salca të bashkohet. Raporti mes vajit dhe aciditetit duhet të jetë i balancuar: vaji jep butësi, ndërsa limoni dhe uthulla sjellin freski.
Nëse djathi është i kripur, përdorni shumë pak kripë në salcë. Sallata mesdhetare nuk duhet të rëndohet nga erëzat. Rigon, majdanoz dhe piper i zi mjaftojnë për të nxjerrë në pah shijen e perimeve.
Përzierja dhe servirja
Vendosni në një tas të madh domatet, kastravecin, specat dhe qepën. Hidhni sipër salcën dhe përziejini lehtë, nga poshtë lart. Lëreni sallatën të pushojë për 5 deri në 10 minuta, që perimet të marrin aromën e vajit të ullirit dhe limonit.
Më pas shtoni ullinjtë, djathin dhe majdanozin e grirë. Përziejeni shumë pak, vetëm sa përbërësit të shpërndahen. Nëse dëshironi pamje më të rregullt, djathin mund ta vendosni në fund, direkt mbi sallatë.
Sallata shërbehet menjëherë, sepse perimet janë më të freskëta kur nuk qëndrojnë gjatë me kripë dhe salcë. Ajo shkon mirë me mish pule të pjekur, peshk, makarona, bukë të thekur ose si pjatë e lehtë për darkë.
Këshilla për rezultat më të mirë
Përdorni domate të pjekura mirë, por jo shumë të buta. Kastraveci duhet të jetë krokant, ndërsa specat sa më të freskët. Vaji i ullirit është një nga përbërësit kryesorë, prandaj zgjidhni një vaj me aromë të mirë dhe mos e zëvendësoni me vajra të rëndë.
Nëse sallata përgatitet për më vonë, mbajini perimet të prera në frigorifer dhe salcën veçmas. Bashkojini vetëm pak minuta para servirjes. Kështu ruhet freskia, ngjyra dhe struktura e përbërësve. Për një shije më të pasur, mund të shtoni qiqra ose pak ton, por receta bazë mbetet e pastër, e lehtë dhe shumë e përshtatshme për tryezë familjare.