Eliza Hoxha lindi më 5 mars 1974 në Mitrovicë dhe është një nga figurat publike më shumëdimensionale të Kosovës, me veprimtari në muzikë, arkitekturë, urbanizëm, art pamor, aktivizëm dhe politikë. Karriera e saj nuk është zhvilluar sipas një vije të vetme. Ajo ka kaluar nga festivalet muzikore te auditorët universitarë, nga projektet multimediale te përfaqësimi ndërkombëtar i Kosovës dhe më pas te puna parlamentare, duke e lidhur krijimtarinë me temat e qytetit, kujtesës dhe të drejtave shoqërore.
Formimi në arkitekturë dhe interesi për qytetin
Shkollimin e lartë e kreu në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës të Universitetit të Prishtinës, në një periudhë kur arsimi shqip në Kosovë zhvillohej edhe përmes sistemit paralel. Studimet për arkitekturë i përfundoi në vitin 2002, ndërsa në vitin 2006 kreu studime pasuniversitare në Universitetin Katolik të Leuvenit në Belgjikë, me përqendrim te arkitektura e vendbanimeve njerëzore. Më pas vazhdoi kërkimin doktoral në Universitetin Teknik të Gracit.
Puna profesionale u ndërthur herët me mësimdhënien. Ajo u angazhua në Universitetin e Prishtinës në fushën e urbanizmit dhe planifikimit hapësinor, duke trajtuar marrëdhënien mes arkitekturës, jetës publike dhe transformimit shoqëror. Për disa vite punoi edhe në institucionet përgjegjëse për mjedisin dhe planifikimin, krahas projekteve të pavarura dhe shkrimeve mbi zhvillimin urban.
Muzika dhe paraqitjet në festivale
Publiku e njohu gjerësisht si këngëtare në fund të viteve 1990. Që nga paraqitja me këngën “Ti”, ajo mori pjesë në festivale në Kosovë dhe Shqipëri, duke sjellë një stil të mbështetur te popi, balada dhe interpretimi emocional. Repertori i saj përfshin këngë si “Kthehu”, “Pendimi”, “Revolucion”, “Hajde sonte”, “Rruga e zemrës” dhe “Peng”.
Albumi “Kthehu”, i publikuar në fillim të viteve 2000, mblodhi disa nga materialet që përcaktuan fazën e parë të karrierës. Eliza Hoxha u paraqit në Festivalin e Këngës në RTSH, Kënga Magjike, Top Fest, Nota Fest dhe veprimtari të tjera muzikore. Në Festivalin e Këngës të vitit 2018 konkurroi me “Peng”, një material që bashkonte temën shoqërore me një interpretim të përmbajtur.
Edhe pse angazhimet në arkitekturë dhe politikë e larguan nga ritmi i dikurshëm i skenës, katalogu muzikor mbeti aktiv në platformat digjitale. Gjatë viteve të fundit aty janë shfaqur materiale si “Dua dua”, “Mos më lë” dhe “Me ritëm do vallëzojmë”, krahas këngëve të mëparshme që vazhdojnë të dëgjohen.
Arti pamor, kujtesa dhe aktivizmi
Një pjesë e rëndësishme e punës së saj lidhet me instalacionin, fotografinë dhe projektet që trajtojnë pasojat e luftës. Ekspozita “Për ata që s’janë”, e prezantuar në vitin 2007, iu kushtua personave të pagjetur. Projekti u shfaq më pas edhe në Shqipëri, duke e vendosur mungesën dhe kujtesën në qendër të një rrëfimi vizual.
Në vitin 2009 realizoi “Bridging the Two”, një punë mbi Mitrovicën e pasluftës dhe ndarjet e qytetit. Ndërsa ekspozita “Heshtja e Kangës”, e hapur në vitin 2014, trajtoi përvojat e të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë. Përmes këtyre projekteve, arti u përdor si mjet dokumentimi, ndërgjegjësimi dhe hapjeje të bisedave që për vite kishin mbetur në heshtje.
Ajo është angazhuar edhe në nisma për të drejtat e grave, mjedisin dhe përfshirjen shoqërore. Për këtë veprimtari ka marrë vlerësime nga organizata profesionale dhe qytetare, ndërsa shkrimet mbi arkitekturën u çmuan për rolin edukues dhe promovimin e debatit urban.
“Qyteti dhe dashuria” dhe Bienalja e Venecias
Në vitin 2013 botoi librin “Qyteti dhe dashuria”, një ditar urban për Prishtinën, i cili u publikua në anglisht në vitin 2019. Libri ndërthur përvojën personale me vëzhgimin e hapësirave publike, kujtesën e lagjeve dhe ndryshimet e kryeqytetit. Ajo ishte gjithashtu autore dhe moderatore e emisionit “Çelësi”, kushtuar arkitekturës dhe kulturës urbane.
Nga viti 2011 deri më 2015 drejtoi Bordin Ekzekutiv të Galerisë Kombëtare të Kosovës. Një nga përgjegjësitë më të rëndësishme ndërkombëtare erdhi në vitin 2018, kur u emërua kuratore e Pavijonit të Kosovës në Bienalen e Arkitekturës në Venecia. Projekti “The City is Everywhere” tregoi se si shtëpitë private në Prishtinën e viteve 1990 u shndërruan në shkolla, zyra, galeri dhe hapësira të tjera publike.
Hyrja në politikë dhe puna parlamentare
Në mars 2019 iu bashkua Partisë Demokratike të Kosovës dhe në zgjedhjet e tetorit të atij viti fitoi mandat në Kuvend. Kalimi në politikë u paraqit si vazhdim i angazhimit qytetar, veçanërisht në çështjet e kulturës, trashëgimisë, planifikimit urban, barazisë dhe zhvillimit të Prishtinës.
Eliza Hoxha vijon të jetë pjesë e grupit parlamentar të PDK-së. Në veprimtarinë publike ka ngritur tema që lidhen me funksionimin e Kuvendit, përgjegjësinë institucionale, kulturën dhe interesin qytetar. Profili i saj mbetet i lidhur njëkohësisht me profesionin e arkitektes, përvojën akademike, krijimtarinë artistike dhe rolin e deputetes.