Luftërat më absurde në historinë e njerëzimit

  • Facebook
  • X
  • X

Historia njeh konflikte të shkaktuara nga ambicia për pushtet, kontrolli i territoreve dhe rivalitetet ekonomike. Megjithatë, disa prej tyre kanë hyrë në kujtesën kolektive me emra që duken sikur i përkasin satirës. Një kovë, një vesh i prerë, një derr apo edhe një kazan supe janë shndërruar në simbole të përplasjeve reale. Në shumicën e rasteve, këto episode nuk ishin shkaku i vetëm i luftës, por incidenti që ndezi tensione të grumbulluara prej kohësh.

Lufta e Kovës – Itali, 1325

Përballja mes Modenës dhe Bolonjës lidhej me rivalitetin e gjatë ndërmjet guelfëve, mbështetës të papatit, dhe gibelinëve, të afërt me Perandorinë e Shenjtë Romake. Legjenda thotë se ushtarët e Modenës morën një kovë druri nga një pus i Bolonjës dhe refuzuan ta kthenin. Megjithatë, objekti nuk konsiderohet shkaku i vërtetë i konfliktit. Ai u kthye në simbol të fitores së Modenës pas betejës së Zappolinos dhe u ruajt si trofe, duke i dhënë luftës emrin e pazakontë.

Lufta e Veshit të Jenkinsit – Britani dhe Spanjë, 1739

Në vitin 1731, kapiteni britanik Robert Jenkins deklaroi se roja bregdetare spanjolle i kishte prerë një pjesë të veshit gjatë kontrollit të anijes së tij. Episodi u përdor vite më vonë nga politikanët dhe tregtarët britanikë për të nxitur zemërimin publik. Britania i shpalli luftë Spanjës në vitin 1739, por konflikti kishte rrënjë më të thella: përplasjet tregtare, kontrabanda dhe konkurrenca për ndikim në kolonitë amerikane. Veshi i Jenkinsit u bë thjesht simboli më i fuqishëm propagandistik.

Lufta e Derrit – SHBA dhe Britani, 1859

Një derr që hyri në kopshtin e fermerit amerikan Lyman Cutlar u vra në ishullin San Juan, territor i pretenduar njëkohësisht nga Shtetet e Bashkuara dhe Britania. Mosmarrëveshja për kafshën u përshkallëzua me dislokimin e trupave dhe anijeve luftarake. Megjithëse të dyja palët u afruan rrezikshëm pranë përplasjes, komandantët shmangën hapjen e zjarrit. Kriza përfundoi pa viktima njerëzore dhe derri mbeti i vetmi që humbi jetën.

Lufta e Stolit të Artë – Gana, 1900

Për popullin Asante, Stoli i Artë nuk ishte një ndenjëse e zakonshme, por simboli i unitetit, autoritetit dhe identitetit të tyre. Guvernatori britanik Frederick Hodgson kërkoi që objekti i shenjtë t’i dorëzohej dhe që ai të ulej mbi të. Kërkesa u perceptua si poshtërim i rëndë dhe nxiti kryengritjen e udhëhequr nga Yaa Asantewaa. Luftimet zgjatën disa muaj. Britanikët shtypën rezistencën, por nuk arritën ta merrnin Stolin e Artë.

Lufta e Kazanit – Evropë, 1784

Republika Holandeze dhe monarkia Habsburge u përplasën për të drejtën e lundrimit në lumin Scheldt, një çështje me rëndësi tregtare për portin e Antwerpit. Gjatë incidentit detar u qëllua vetëm një predhë, e cila thuhet se goditi një kazan supe në anijen perandorake. Anija u dorëzua dhe përplasja mori emrin “Lufta e Kazanit”. Pas episodit komik qëndronte, megjithatë, një mosmarrëveshje serioze ekonomike dhe territoriale.

“Lufta” kundër emuve – Australi, 1932

Fermerët në Australinë Perëndimore po përballeshin me tufa emush që dëmtonin të mbjellat dhe gardhet. Pas kërkesave për ndihmë, qeveria dërgoi ushtarë të pajisur me mitraloza për të pakësuar numrin e shpendëve. Operacioni nuk ishte luftë në kuptimin juridik, por një fushatë asgjësimi që u bë e famshme për rezultatet e dobëta. Emutë shpërndaheshin shpejt, ndërsa ndërhyrja u ndërpre pa arritur objektivat e shpallura.

Incidenti i Petriçit – Greqi dhe Bullgari, 1925

Sipas rrëfimit më të përhapur, një ushtar grek kaloi kufirin duke ndjekur qenin e tij dhe u vra pas një shkëmbimi zjarri me rojet bullgare. Ngjarja u shndërrua shpejt në krizë ushtarake, ndërsa forcat greke hynë në territorin bullgar. Përplasja zgjati disa ditë dhe u ndal pas ndërhyrjes së Lidhjes së Kombeve. Qeni mund të ketë qenë shkëndija, por armiqësitë kufitare mes dy shteteve ekzistonin prej kohësh.

Lufta e Futbollit – El Salvador dhe Honduras, 1969

Ndeshjet kualifikuese për Kupën e Botës u zhvilluan në një klimë të mbushur me dhunë dhe nacionalizëm. Megjithatë, futbolli nuk ishte shkaku themelor i konfliktit. Mosmarrëveshjet për tokën, migracioni i salvadorianëve në Honduras dhe acarimi diplomatik kishin krijuar prej vitesh një situatë të rrezikshme. Lufta zgjati rreth katër ditë, por shkaktoi humbje të mëdha dhe zhvendosje të popullsisë.

Lufta 335-vjeçare – Holanda dhe Ishujt Scilly

Sipas një historie të njohur, Holanda shpalli luftë ndaj Ishujve Scilly në vitin 1651 dhe askush nuk u kujtua të nënshkruante paqen. Në vitin 1986 u zhvillua një ceremoni simbolike që e shpalli konfliktin të mbyllur pas 335 vjetësh, pa beteja dhe viktima. Megjithatë, historianët vënë në dyshim nëse ka ekzistuar ndonjëherë një deklaratë e vlefshme lufte. Kjo e bën episodin më shumë një legjendë diplomatike sesa një konflikt të mirëfilltë.

Ndalohet rreptësisht ripublikimi i këtij artikulli, në përputhje me nenin 80 të Ligjit nr. 35/2016 për të Drejtën e Autorit.