Eduard Selami – Jeta dhe Biografia

  • Facebook
  • X
  • X

Eduard Selami lindi më 22 janar 1961 në Librazhd dhe hyri në historinë politike shqiptare si një nga themeluesit e Partisë Demokratike dhe drejtuesit e saj të parë. I formuar fillimisht si inxhinier pyjesh, ai u përfshi në jetën publike në momentin kur Shqipëria po largohej nga sistemi njëpartiak. Brenda pak vitesh kaloi nga angazhimi në lëvizjen demokratike te drejtimi i forcës së parë opozitare, ndërsa karriera e tij u karakterizua nga ngjitja e shpejtë, përplasjet brenda partisë, emigrimi në Shtetet e Bashkuara dhe rikthimi në Kuvend pas afro dy dekadash.

Formimi dhe hyrja në lëvizjen demokratike

Fëmijërinë dhe arsimin e hershëm i kaloi në qytetin e lindjes. Më pas u zhvendos në Tiranë për studimet e larta dhe u diplomua në fushën e inxhinierisë pyjore. Profesioni teknik i dha përvojën e parë në administratë dhe në punën me strukturat shtetërore, por fundi i viteve 1980 e gjeti të interesuar gjithnjë e më shumë për ndryshimet politike që po përfshinin Evropën Lindore.

Në dhjetor 1990, protestat studentore në Tiranë hapën rrugën për pluralizmin. Ai u bashkua me lëvizjen dhe u përfshi në grupin e intelektualëve e studentëve që themeluan Partinë Demokratike. Në zgjedhjet e para pluraliste u bë pjesë e përfaqësimit parlamentar të kësaj force, duke marrë përgjegjësi në një periudhë kur institucionet demokratike sapo kishin nisur të ndërtoheshin.

Në krye të Partisë Demokratike

Pas fitores së demokratëve në zgjedhjet e 22 marsit 1992 dhe zgjedhjes së Sali Berishës president, drejtimi formal i partisë mbeti vakant. Më 16 prill të atij viti, Eduard Selami u zgjodh kryetar, pas një gare brenda strukturave të reja politike. Ishte vetëm 31 vjeç dhe drejtonte forcën që kontrollonte shumicën parlamentare dhe qeverinë e parë të dalë nga rotacioni demokratik.

Gjatë mandatit të tij, Shqipëria po përballej me kalimin nga ekonomia e centralizuar te tregu i lirë, me reforma institucionale dhe me përpjekjet për t’u afruar me organizatat perëndimore. Si drejtues partie dhe deputet, ai mori pjesë në kontakte ndërkombëtare dhe përfaqësoi delegacionin shqiptar në veprimtari të Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës. Në dhjetor 1993 u rikonfirmua në krye të demokratëve.

Pozicioni i tij nuk ishte i thjeshtë. Partia drejtonte qeverinë, ndërsa figura më e fuqishme politike e kampit demokrat ishte presidenti. Kjo krijoi debate për kufijtë mes drejtimit të shtetit, qeverisë dhe organizatës politike. Pas humbjes së referendumit kushtetues në nëntor 1994, tensionet u thelluan. Ai kërkoi një model ku kryetari i partisë të mbante përgjegjësi më të drejtpërdrejtë për ekzekutivin, ide që u kundërshtua nga shumica e strukturave drejtuese.

Shkarkimi dhe largimi nga Shqipëria

Më 5 mars 1995, një konferencë e jashtëzakonshme e Partisë Demokratike votoi largimin e tij nga posti i kryetarit. Procesi shënoi një nga përplasjet e para të mëdha brenda së djathtës shqiptare pas ardhjes në pushtet. Ai e pranoi rezultatin dhe nuk krijoi një forcë të re politike, duke shmangur një ndarje të menjëhershme të partisë.

Për një periudhë mbeti deputet dhe u angazhua në çështjet e politikës së jashtme. Më pas u largua drejt Shteteve të Bashkuara, ku jetoi dhe punoi për shumë vite në sektorin privat. Edhe pse jashtë strukturave aktive shqiptare, vazhdoi të ndiqte zhvillimet në vend dhe herë pas here shprehu qëndrime kritike për mënyrën e drejtimit të Partisë Demokratike dhe funksionimin e institucioneve.

Rikthimi në Kuvend

Pas afro 18 vitesh jashtë jetës së përditshme politike në Shqipëri, ai u rikthye si kandidat i demokratëve në zgjedhjet parlamentare të vitit 2013. Kandidatura u lidh me qarkun e Elbasanit dhe zonën e Librazhdit, ndërsa rezultati i siguroi një mandat në legjislaturën që zgjati deri në vitin 2017.

Gjatë kësaj periudhe, Eduard Selami mbështeti orientimin euroatlantik dhe reformimin e sistemit të drejtësisë. Ai u dallua edhe për qëndrime që nuk përputheshin gjithmonë me vijën zyrtare të opozitës. Në pranverën e vitit 2017 kundërshtoi idenë që Partia Demokratike të bojkotonte zgjedhjet dhe kërkoi funksionim më të rregullt të forumeve të saj. Në listat e zgjedhjeve parlamentare të atij viti nuk u përfshi për një mandat tjetër.

Gara për drejtimin e partisë dhe aktiviteti i mëvonshëm

Pas humbjes së demokratëve në zgjedhjet e qershorit 2017, ai shpalli kandidaturën për kryetar të partisë. Fushata u përqendrua te demokracia e brendshme, rikthimi i besimit dhe hapja ndaj kontributeve të ndryshme. Në votimin e 22 korrikut u përball me Lulzim Bashën, i cili u rizgjodh me shumicë të thellë. Kandidati humbës njohu rezultatin dhe deklaroi se do të vazhdonte kontributin si anëtar i Partisë Demokratike.

Në vitet pas garës, paraqitjet e tij publike u rralluan. Një takim i zhvilluar në selinë e demokratëve në vitin 2019 u paraqit si përpjekje për bashkimin e kontributeve në opozitë, por nuk u pasua nga marrja e një posti të lartë. Ai nuk siguroi mandat tjetër parlamentar dhe mbeti jashtë drejtimit qendror të partisë, duke ruajtur profilin e ish-kryetarit që ndërhyn kryesisht për çështje të demokracisë së brendshme, institucioneve dhe orientimit perëndimor të Shqipërisë.

Ndalohet rreptësisht ripublikimi i këtij artikulli, në përputhje me nenin 80 të Ligjit nr. 35/2016 për të Drejtën e Autorit.